“Atlantikadaky akymlaryň aýlanyşygy XIX asyryň ortalaryna, Kiçijik buz asyry gutarýança durnukly boldy. Şondan bäri gowşap başlady. 20-nji asyryň ortalarynda bu proses çaltlaşdy. Global ýylylyk dowam etse, Pars aýlagy ulgamy asyryň ahyryna çenli ýene 34-45% gowşar – diýip , gözlegiň awtorlaryndan biri, Potsdam uniwersitetiniň professory Stefan Ramstorf düşündirdi (Germaniýa).

Alymlar “konweýer akymynyň” bütin dünýä ummanynda diýen ýaly suw geçirýän özara baglanyşykly çuň akymlar ulgamy diýip atlandyrýarlar. Okeanlaryň dürli ýerlerinde suwuň duzlulygy we temperaturasy tapawutlanýar. Bu, köp mukdarda suwuň ekwatordan polýuslara “syýahat etmegine”, ýylylygy we energiýany özleri bilen alyp gitmegine sebäp bolýar.

Duzlylygy ýagşyň mukdaryna we bugarmagyň intensiwligine baglydyr, şonuň üçin ekwatorda we polýuslarda suw tropiki we orta giňişliklere garanyňda az duzludyr. Süýji we has agyr suw polýuslarda sowap, çuňluga çümýär we ekwatora gaýdýar, şol ýerde gyzýar we “ýüzýär”. Şondan soň aýlaw ýapylýar.

Klimatologlar, aýlawyň bu sikliniň geçmişde häzirki döwürden başgaça işleýändigini çaklaýarlar. Munuň sebäbi takmynan 2,6 million ýyl ozal başlanan buz eýýamy bolup biler. Köp gözlegçileriň pikiriçe, şol döwürde Atlantikadaky “tok geçiriji” gaty gowşapdy ýa-da ýok bolmagyny bes edipdi. Netijede, planetanyň polýuslary doňup, buzluklar ortaça giňişliklere geçip başlady.