Dürli adam ykballaryny öwrenip, olar hakda çeper-publisistik žanrdaky eserleri döretmek hem-de ony desbi-dähelligi bilen okyjylara ýetirmek ýeňil-ýelpaý iş däl. Ol abyrsyz uly zähmeti hem yhlasy talap edýär. Bu babatda döwrümiziň belli publisist ýazyjysy Gurbannazar Orazgulyýew köplere nusgalyk ýoly, ýazyjylyk hem žurnalistlik mekdebini döredip bildi. Ýakynda bolsa ýazyjynyň “Heňňam hekaýatlary” atly täze kitaby 3 müň nusgalykda neşir edilip, öz okyjylaryna gowuşdy hem-de olar tarapyndan gyzgyn garşylanyldy.

Çeper-publisistik ýygyndy bolan bu täze kitabyna, esasan, ýazyjynyň, halypa žurnalistiň öz käri bilen baglanyşyklylykda dürli wagtlarda ýurdumyzyň dürli künjeklerine amala aşyran iş saparlarynyň dowamynda gören, tanyş bolan hem ykbal öwrümleri, nusgalyk durmuş ýollary hakynda eser döretmegi ýüregine düwen adamlary hakyndaky oçerkleri girizilipdir. Şu ýerde ýazyjynyň döredijilik işindäki käbir ajaýyp häsiýetleri hakynda hem kelam agyz belläp geçsek, ýerlikli bolar. Ol islendik žanrda eser ýazsa hem, “Tamdyra gyzanda ýap” diýlenini edip, ony tüýs öz wagtynda okyjylara ýetiribilýän, özem her günde iň azyndan bäş sahypa ýazmasa, ýüregi ynjalyk tapmaýan özüne talapkär ýazyjy. Galamyny öndümli işledýän ýazyjynyň möhüm hem jogapkärli wezipesiniň, jemgyýetçilik işleriniň daşyndan nädip munça eserleri ýazyp ýetişýändigine okyjylar-da, döredijilik işgärleri-de haýran galýar. Ol hut şol tarapdan-da wagtyň iň uly gymmatlyklaryň hataryna giren häzirki zaman dünýäsinde söz sungaty bilen iş salyşýanlara, aýratyn-da, ýaş döredijilere nusgalykdyr. Publisistiň okyjylaryň islegini tüýs öz wagtynda kanagatlandyryp durýandygy, döredijilik işinde dessinligi dogrusynda halypa ýazyjy Atajan Taganyň onuň täze kitabyna ýazan sözbaşysynda hem anyk mysallar arkaly nygtalyp bellenilýär.

Halypa žurnalist öz döredijilik topary bilen bilelikde “Altyn asyr: Türkmenistan” teleýaýlymynda berilýän “Salam, mugallym!” atly publisistik häsiýetli telegepleşigi-de taýýarlaýar hem-de ony alyp barýar. Ýurdumyzyň dürli künjeklerinde netijeli hem göreldeli zähmet çekýän mugallymlar hakyndaky bu gepleşik ýygy-ýygydan tomaşaçylara ýetirilýär. “Bir okda iki towşan” diýlişi ýaly, ýazyjynyň şol mugallymlar hakynda ýazan çeper oçerkleri-de iş saparynyň yzýanlary eýýäm gazet sahypalarynda peýda bolýar. Olaryň birnäçesi täze kitaba-da ýerleşdirilipdir. “Ömri mugallymçylykdan başlardym”, “Çohpetdeli ussat”, “Mülkamaşadan uzaýan ýol” ýaly oçerkler muňa mysaldyr. Bulardan başga-da, türkmeniň geçmiş-taryhyna degişli baý maglumatlary öwrenip, şol taryhy şöhratlandyran ägirtler, öz döredijiligi bilen halkyň ruhy durmuşyny baýlaşdyran, milli ylmyň ösüşini belent derejelere çykaran ussatlar hakynda ýazylan ýatlama häsiýetli çeper-dokumental eserler-de ýygyndydan orun alypdyr. Muňa ýazyjynyň “Horjuny hazynaly adam”, “Dogan” diýen dilleriň”, “Derýa deý çyrpynan zehin”, “Kasama siňen ömür”, “Kerwen ýükli ykbal” ýaly eserleri degişlidir.

Kitapdaky çeper-publisistik eserlerde tema babatda çäklilik ýok. Oçerkleriň baş gahrymanlary ýurduň dürli künjeklerinde, ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda abraý bilen halal zähmet çekip ýören ýagşy niýetli ynsanlar. Olaryň arasynda daýhanam, mugallymam, lukman hem, demir ýol işgäri-de, ylym adamlary-da bar. Awtor olaryň iş aladalaryny, duýgy-düşünjelerini, hüý-häsiýetlerini örän beletlik bilen beýan edýär. Munuň özi onuň her bir gahrymanyny inçelik bilen öwrenýändigini subut edýär. Aslynda, oçerk žanrynyň özi ýazyjydan durmuş wakalaryndan iň ähmiýetlilerini saýlap almagy, gahrymanlarynyň durmuşyny köptaraplaýyn öwrenmegi talap edýär.

Oçerkleriň dili sadadan düşnükli. Gahrymanlarynyň keşbini aýdyňlaşdyrmakda, söz bilen olaryň suratyny çekmekde, nusgalyk hüý-häsiýetlerini açyp görkezmekde ýazyjy türkmen diliniň baý çeperçilik serişdelerinden, wakalary beýan ediş tärlerinden ussatlarça peýdalanypdyr. Oçerkleri okanyňda, türkmen tebigatynyň täsin künjekleri, şol sanda hazynaly huma deňelen mukaddes Garagum sähralygynyň syrly hem sahawatly goýny okyjynyň göz öňünde janlanýar. Ýazyjynyň özi aslynda oba ýerinde önüp-ösensoň, daýhanlaryň, çöl içinde mesgen tutan çarwalaryň durmuşyny örän beletlik bilen, täsirli açyp görkezmegi başarypdyr.

Ýygynda ýerleşdirilen oçerkler çeper-publisistik žanrlardan edilýän talaba görä, tutuş jemgyýete dahylly, döwrüň öňe çykarýan möhüm wezipeleri bolan bag ekmek, daşky gurşawa, tebigy baýlyklara aýawly çemeleşmek, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň gadyryny bilmek, ony has-da berkitmeklige goşant goşmak ýaly meseleleri-de gozgaýar. Bulardan başga-da, ol eserler ylym adamlaryna, dürli kärlerde zähmet çekýän ussat halypalara sylag-hormat goýmaklygy hem ündeýär. Şol taraplardan ýazyjynyň täze kitabyndaky görelde alarlyk zähmet adamlary, biziň döwürdeşlerimiz hakyndaky dürli hünärlere degişli maglumatlara baý eserler, aýratyn-da, ýaşlar üçin hem öwredijilik, hem-de terbiýeçilik ähmiýetine eýedir.

Mahlasy, heňňam hakykatynyň hekaýatlaryny özünde jemlän bu täze kitap ýazyjynyň Garaşsyzlyk döwründäki türkmen publisistikasynyň kämilleşmegine hem baýlaşmagyna goşan özboluşly goşandy boldy.

Aýmyrat PIRJIKOW,

Magtymguly adyndaky TDU-nyň

žurnalistika hünäriniň talyby.